Święcia

Osadnicy zamieszkujący tereny dzisiejszej Gminy Rychwał pozostawali pod opieką duszpasterską pastora Parafii Ewangelicko-Augsburskiej z siedzibą w Koninie. Wspólnota luterańska w 1821 r. zakupiła drewniany przyszpitalny kościółek Świętego Ducha w Koninie. Od 1826 r. konińska parafia ewangelicka zyskała samodzielność administracyjną, a pierwszym pastorem został August Kegler. W ciągu lat wzrastała liczba parafian, ich zamożność i społeczna pozycja. W 1856 r. poświęcono nowy, murowany kościół.  Dalszy rozwój wspólnoty zakłócił wybuch I wojny światowej. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w 1918 r. parafia nadal funkcjonowała i była dwujęzyczna. Lata II wojny światowej podzieliły konińskich ewangelików. Część walczyła o niepodległą Polskę, część opowiedziała się po stronie okupanta. Większość niemieckojęzycznej społeczności wyjechała z Polski w 1945 r. i w kolejnych latach. Pierwsze po wojnie nabożeństwo w parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Koninie odbyło się w listopadzie 1949 roku.

Wieś Święcia wchodziła w skład dóbr Kuchary Kościelne. W źródłach historycznych wzmiankowana jest w 1263 roku jako Swencza,  kiedy to nadana została opactwu cysterskiemu w Lądzie. Na skutek II rozbioru Polski tereny dzisiejszej Wielkopolski Wschodniej znalazły się pod zaborem pruskim i nastąpiły kolejne fale osadnictwa ludności niemieckojęzycznej. Według spisu powszechnego w 1921 roku w Święci zamieszkiwało 357 osób, wśród których 320 deklarowało wyznanie ewangelickie. Wieś była siedzibą kantoratu. W 1936 roku w szkole kantoralnej w Święci uczyło się 70 dzieci. Nauczano w niej w języku polskim i niemieckim. Nie jest znana dokładna data założenia cmentarza ewangelickiego w Święci. Teren prawdopodobnie był kiedyś ogrodzony.  Przetrwało kilkadziesiąt nagrobków a wśród nich wyjątkowy, masywny, wyciosamy z kamienia krzyż.

W roku 2018 z inicjatywy Wielkopolskiego Stowarzyszenia na Rzecz Ratowania Pamięci, przy wsparciu lokalnej społeczności oraz uczniów z Szkoły Podstawowej w Kucharach Kościelnych cmentarz został uporządkowany.